Simon Houriez “Όταν η νοηματική αποκτά νόημα”-της Βάλιας Μελετίου

Ο οργανισμός Signes de Sens (Νοηματική με νόημα) δημιουργήθηκε το 2003 από τον Simon Houriez στη Lille της Γαλλίας. Σκοπός του είναι οι κωφοί να αποκτήσουν πρόσβαση στη γνώση μέσα από μια πιο εξελιγμένη και ολοκληρωμένη νοηματική γλώσσα, δημιουργώντας παράλληλα μια δική τους πολιτιστική ταυτότητα που θα τους οδηγήσει τελικά στην πλήρως ενσωμάτωσή τους στην κοινωνία. Ο Simon οραματίστηκε τη δημιουργία ενός κοινού εδάφους για κωφούς και μη, που θα γεφύρωνε το μεταξύ τους μαθησιακό χάσμα. Κατανοώντας τη σπουδαιότητα της γλώσσας στην ταυτότητα και τον τρόπο σκέψης του ανθρώπου, βρίσκει τρόπους ώστε η κωφοί να εμπλουτίσουν το λεξιλόγιό τους, να κατανοήσουν τα διαφορετικά νοήματα των λέξεων και να ενισχύσουν την ικανότητα να αντιληφθούν τον πολύπλοκο και πολυεπίπεδο κόσμο στον οποίο ζουν. Καθώς αποκτούν όλο και πιο εκλεπτυσμένη και πολυδιάστατη γλωσσική ικανότητα, είναι σε θέση να ενσωματωθούν σε νέα επαγγελματικά πεδία και να εκφραστούν σε νέο πολιτισμικό πλέον πλαίσιο, αντισταθμίζοντας τη γενική αντίληψη και προκατάληψη εναντίον της αναπηρίας τους, βρίσκουν κατ’αυτόν τον τρόπο τη νομιμοποίησή τους στην κοινωνία. Ο Simon δημιουργεί για τους ανθρώπους με προβλήματα ακοής εκπαιδευτικούς ρόλους και οπτικά εργαλεία ώστε τόσο τα παιδιά όσο και οι ενήλικες, να μπορούν να μάθουν διαφορετικά και να αντιλαμβάνονται τον κόσμο με πιο ολοκληρωμένο τρόπο. Παρόλο που το έργο του Simon επικεντρώνεται κυρίως στις ιδιαιτερότητες και ανάγκες της κοινότητας των κωφών, θα αποτελέσει αναπόφευκτα παράδειγμα και για άλλες ομάδες με παρόμοιες μαθησιακές δυσκολίες.

 

Ο Simon ήρθε πρώτη φορά σε επαφή με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι άνρωποι με περιορισμένη ακοή κατά τη διάρκεια συμμετοχής του σε καλλιτεχνικό φεστιβάλ στα 23 του όταν έχοντας χάσει λίγο καιρό πριν τον πατέρα του, είχε αποφασίσει να παρατήσει τις σπουδές του στη Φυσική και τη Χημεία και να αφοσιωθεί σε κάτι που πραγματικά του άρεσε. Εκεί γνώρισε ένα κωφό άτομο και πληροφορήθηκε για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι κωφοί. Αμέσως αποφάσισε να μάθει τη νοηματική και αφού δούλεψε για ένα χρόνο σε εξειδικευμένο ινστιτούτο για κωφά παιδιά, όπου ερεύνησε όλα τα πολιτισμικά και παιδαγωγικά εργαλεία που ήταν ήδη διαθέσιμα σε κωφούς, δημιούργησε το δικό του οργανισμό προκειμένου να αναπτύξει εργαλεία και δραστηριότητες που δεν υπήρχαν. Ο ίδιος πιστεύει πως η καινοτομία και η εφεύρεση προς όφελος των ευάλωτων μελών της κοινωνίας μπορεί να εφαρμοστεί προς όφελος της ευρύτερης κοινωνίας στη μεγάλη κλίμακα.

 

Οι κωφοί ζουν σε μια κοινωνία η οποία περιμένει από αυτούς να ενσωματωθούν, χωρίς να τους δίνει τα απαραίτητα εργαλεία οδηγώντας τους αντιθέτως στην περιθωριοποίηση ενώ διευρύνει ακόμα περαιτέρω το χάσμα μεταξύ κωφών και μη. Η έλλειψη κοινών εμπειριών και κατανόησης του κόσμου σπανίως ενθαρρύνει τα κωφά παιδιά να χρησιμοποιήσουν τη φαντασία τους. Ο αποκλεισμός, η κοινωνική και πολιτισμική απομόνωση είναι απόρροια του αναλφαβητισμού που επηρεάζει το 80% των εκ γενετής κωφών στη Γαλλία. Από τους 2.000.000 κωφούς οι 350.000 έχουν σοβαρές δυσκολίες στη γραφή, ανάγνωση και κατανόηση των λέξεων. 

 

Προκειμένου να επιτρέψει σε κωφούς και μη τη δυνατότητα να μάθουν, να μοιράζονται και να βιώσουν τη γνώση μαζί, ο Simon δημιούργησε έναν εκδοτικό οίκο και μια εταιρεία παραγωγής για την παραγωγή βιβλία με DVD προσβάσιμα και στους δύο πληθυσμούς. Αργά ή γρήγορα όμως συνειδητοποίησε ότι για να καταφέρει μια βαθύτερη αλλαγή στο εκπαιδευτικό σύστημα έπρεπε να βοηθήσει την κοινότητα των κωφών να αγκαλιάσει την ταυτότητά της και τη γλώσσα της και να διευρύνει το λεξιλόγιό της. Συνεργάστηκε με την IBM και μαζί δημιούργησαν το πρώτο διαδραστικό λεξικό/εγκυκλοπαίδεια όπου όλες οι λέξεις και έννοιες του Γαλλικού λεξικού θα μεταφραστούν στη Νοηματική. Για να επιτευχθεί το τεράστιο αυτό έργο και να δημιουργηθούν νέα νέυματα-κινήσεις, ο Simon ξεκίνησε μια ανοιχτή διαδικτυακή πρόκληση όπου ο καθένας μπορεί να καταχωρήσει νέες εγγραφές ενώ εμπειρογνώμονες και επισκέπτες μπορούν να αξιολογήσουν τα προτεινόμενα νεύματα.

 

Ο Simon Houriez συνεχίζει και πειραματίζεται δημιουργώντας νέα προγράμματα γνωρίζοντας ότι η δουλειά του θα μπορέσει κάποια στιγμή να εφαρμοστεί και σε ένα άλλο φάσμα αναγκών όπως αυτό του αυτισμού και της δυσλεξίας όπου τα σήματα και οι εικόνες είναι ένας αυθόρμητος τρόπος κατανόησης του κόσμου.