Guillaume Bapst: "Αλυσίδες Κοινωνικής Αλληλεγγύης, φτιαγμένες από Παντοπωλεία!"- της Εύης Πρωτοπαπαδάκη

Πιστεύετε ότι θα ήταν ποτέ δυνατόν ένας φτωχός, ένας άνθρωπος που κατατάσσεται κοινωνικοοικονομικά στο όριο της φτώχειας ή και κάτω από αυτό, ότι θα μπορούσε να επιλέγει και να πληρώνει για το φαγητό του; Πιστεύετε ότι θα μπορούσε ποτέ να έχει πρόσβαση σε υγιεινή διατροφή ή ότι είναι καταδικασμένος να τρέφεται αποκλειστικά με περιορισμένης διατροφικής αξίας τροφές που συνήθως περιλαμβάνονται στις δωρεές και στις ελεημοσύνες των άλλων; Πιστεύετε ακόμα ότι οι οικονομικοί κολλοσσοί στο χώρο της διατροφής θα ενδιαφέρονταν ποτέ για αυτούς τους πελάτες;

Σίγουρα όλα αυτά δεν τα πιστεύετε ως πολύ πιθανά. Υπάρχει κάποιος όμως που όχι μόνο τα πίστεψε, αλλά και τα έκανε πραγματικότητα όσο απίθανα και αν μας φαίνονται. Ο Guillaume Bapst, δημιούργησε στη Γαλλία ένα δίκτυο κοινωνικών παντοπωλείων, το οποίο ανατρέπει τον τρόπο με τον οποίο τα χαμηλού είσοδήματος νοικοκυριά έχουν πρόσβαση στην αγορά τροφίμων.  Αν και κάθε παντοπωλείο είναι διαφορετικό, μέσα από αποτελεσματική κεντρική διοίκηση, σφιχτές εφοδιαστικές αλυσίδες και οικονομίες κλίμακος, τα παντοπωλεία καταφέρνουν να παρέχουν προϊόντα καλής ποιότητος σε οικογένειες χαμηλού εισοδήματος, παραμένοντας τα ίδια βιώσιμα. Η ιδέα όμως του κοινωνικού παντοπωλείου όπου οι οικονομικά αδύναμοι αγοράζουν ως πελάτες την τροφή τους, δεν εξυπηρετεί απλά τη διατροφή τους, αλλά λειτουργεί ως μια σημαντική και ιδιαίτερη πλατφόρμα κοινωνικής επανένταξης. Aς δούμε γιατί. 

Αν και η πείνα είναι σαφώς η σημαντικότερη έκφανση της φτώχειας, παρόλα αυτά το να επιλέγουμε ελεύθερα, να ετοιμάζουμε και να μοιραζόμαστε με άλλους ένα γεύμα δεν γεμίζει απλά το στομάχι μας, αλλά εμπεριέχει ζεστασιά και οικειότητα. Αυτά τα στοιχεία απουσιάζουν από τα παραδοσιακά συστήματα διανομής φαγητού στα πλαίσια της αγαθοεργίας. Επιπλέον και ακόμη σημαντικότερο είναι το γεγονός, ότι καθώς η βασική κατανάλωση είναι μια έκφραση ελεύθερης επιλογής, η αποστέρηση της είναι άλλη μια μορφή αποκλεισμού. Θα ήταν αποτελεσματικότερο λοιπόν αντί να «στιγματίζουμε» τους φτωχούς μέσω της ελεημοσύνης να τους συμπεριφερόμαστε ως καταναλωτές με ελεύθερη βούληση. 

Στα κοινωνικά παντοπωλεία του Bapst, οι οικονομικά ασθενείς έχουν πρόσβαση σε καλής ποιότητας τροφές αλλά σε τιμές πάρα πολύ χαμηλότερες από αυτές της κλασσικής αγοράς, ενώ έχουν την ελευθερία να επιλέξουν την τροφή τους. Μέσα από τη δυνατότητα της ελεύθερης επιλογής που βιώνουν ως καταναλωτές, οι άνθρωποι αυτοί ξεφεύγουν από την απελπισία, ανακτούν τον αυτοσεβασμό τους, αποκτούν μια αίσθηση αυτονομίας, αλλάζουν τις προκαταλήψεις της κοινωνίας απέναντι τους, λαμβάνουν μια καλύτερη διατροφή, ενώ τέλος μαθαίνουν να διαχειρίζονται καλύτερα το μηνιαίο εισόδημα τους. Τα παντοπωλεία όμως αυτά προχωρούν ακόμα πιο πέρα και λειτουργούν ως χώροι συνάντησης όπου συντελείται η κοινωνικής επανένταξη και προσαρμογή αυτών των ανθρώπων.  Γίνονται μεγάλες προσπάθειες να δημιουργηθεί στους πελάτες ένα ενδιαφέρον για την υγεινή και ισορροπημένη διατροφή, ενώ οργανώνονται πολλές δραστηριότητες όπως μαθήματα μαγειρικής και σεμινάρια για γονείς και παιδιά προκειμένου να ενισχυθούν οι οικογενειακοί δεσμοί. 

Μέσα από ποια διαδρομή ζωής όμως ο Bapst οραματίστηκε τα κοινωνικά παντοπωλεία; O Guillaume είχε δύο πρότυπα καθώς μεγάλωνε. Το ένα ήταν η νονά του που ήταν μια αφοσιωμένη κοινωνική λειτουργός, ενώ το άλλο ήταν ο θείος του ένας επιτυχημένος επιχειρηματίας. Κατάφερε έτσι να πεισθεί ότι αυτοί οι δύο φαινομενικά αντίθετοι κόσμοι θα πρέπει να συνδέονται. Εργάσθηκε σε πολλές θέσεις ως δημόσιος λειτουργός, ενώ παράλληλε είχε ποικίλες επιχειρηματικές δραστηριότητες. Είναι παντρεμένος με 4 παιδιά.